Get Adobe Flash player

Żubry sycowickie

Pochodzenie żubrów sycowickich

Jeszcze w XVI wieku na prawie na całym obszarze ówczesnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów żubr występował w wielu puszczach. Były to już jedne z ostatnich miejsc ich naturalnego występowania w Europie, nie licząc żubrów żyjących w górach Kaukazu. Do końca XVIII wieku wolno żyjący przedstawiciele gatunku znani byli tylko z Puszczy Białowieskiej. Kolejne stulecie było dla istniejącej wówczas populacji pomyślne, chociaż zwierzę to było utrzymywane głównie z powodów atrakcyjności łowieckiej, zarezerwowanej na monarsze potrzeby. Na początku XX wieku stado białowieskie liczyło jeszcze około 700 sztuk, co jak na ówczesny areał puszy było nadmiernym zagęszczeniem tego gatunku. Na przełomie XIX i XX wieku rozpoczyna się początek tak zwanej drugiej podlinii hodowlanej:  linii pszczyńskiej,
z której wywodzą się żubry przywiezione do Sycowic.
Hodowla żubrów w lasach pszczyńskich (linia PL) sięga czasów cara Aleksandra II. W 1865 roku książę pszczyński Jan Henryk XI Hochberg wymienił z carem rosyjskim 20 jeleni schwytanych
w lasach pszczyńskich za 4 żubry białowieskie. Pod opieką książąt pszczyńskich potomkowie tych żubrów pozostawały do roku 1936. Warto w tym miejscu podkreślić, że hodowla pszczyńska w rzeczywistości powstała w oparciu o 12 założycieli pochodzenia białowieskiego. Stado to składało się z:

•  Czterech wspomnianych żubrów, które przyjechały z Białowieży w 1865 r.
•  Pięciu kolejnych, które dojechały również z Białowieży, ale w 1893 r.
•  Dwóch  samców z berlińskiego zoo i jednego z Drezna, które przetransportowano w 1909 r.

Linia PL rozwijała się dynamicznie i osiągnęła w roku 1918 stan liczący aż 74 sztuki. W tym okresie trwał już gwałtowny spadek populacji wolno żyjących  żubrów na terenie Puszczy Białowieskiej. Było to w głównej mierze konsekwencją kłusownictwa i prowadzonych działań wojennych. W roku 1919 padł ostatni żubr w Puszczy Białowieskiej. Podobne losy podzieliło stado pszczyńskie, z tym że I Wojnę Światową przeżyły trzy sztuki; jednak tylko dwie były zdolne do wydania potomstwa. Stado pszczyńskie rozwijało się mimo kolejnego okresu wojny
i zmiany właścicieli do roku 1954, kiedy w wyniku zarażenia się zwierząt panującą na zewnątrz pryszczycą padło całe, liczące wówczas 19 sztuk. W połowie lat sześćdziesiątych podjęto inicjatywę  odbudowy linii pszczyńskiej, która rozwija się po dzień dzisiejszy. Zachowanie ciągłości linii pszczyńskiej było możliwe dzięki temu, że część zwierząt zawczasu wywieziono do innych ośrodków. Żubry z tego ośrodka w maju 2012 roku przyjechały do Sycowic; trzy samice: Pladora, Platynka i Plątka, oraz jeden samiec: Plarip. Stały się one podstawą rozwoju nowego stada – pierwszego od wieków na Ziemi Lubuskiej. Można powiedzieć, że po pięciu stuleciach, dzięki staraniom Instytutu Ekologii Stosowanej w Skórzynie, żubr pojawił się ponownie w tej części regionu.