Get Adobe Flash player

Działalność naukowa

Dziesięć lat istnienia Instytutu to okres przede wszystkim tworzenia interdyscyplinarnego empirycznego i niekon- wencjonalnego warsztatu badawczego służącego do pogłębiania wiedzy z zakresu ekologii ogólnej i zastosowań tej wiedzy do rozwiązywania wielu ważnych problemów środowiskowych. Przyszłość Instytutu, to naukowe wykorzystanie stworzonego potencjału, umiędzynarodowienie prowadzonych prac naukowychi publikowanie osiągnięć. Zakres stworzonego warsztatu badawczego obejmuje trzy główne potencjały badawcze: ekologia rolna, ekologia wód oraz odnawialne źródła energii.

 Ad.1. Największy potencjał badawczy Instytutu stanowi jego gospodarstwo rolne, to jest 500 ha różnych użytków rolnych prowadzonych zgodnie z wymaganiami rolnictwa ekologicznego. Gospodarstwo charakteryzuje bogata różnorodność gleb, fascynująca różnorodność biologiczna roślin i zwierząt związanych z naszymi gruntami, to wszystko urozmaicone licznymi formami wód powierzchniowych jak rowy, naturalne cieki wodne, stawy, mokradła, torfowiska. Bardzo ważnym atutem naszych gruntów jest fakt, że są to grunty śródleśne, to znaczy otoczone prawie z każdej strony lasami. Dzięki temu są one chronione przed wpływem zabiegów agrotechnicznych (głównie stosowanie tak zwanych środków ochrony roślin) prowadzonych w sąsiednich gospodarstwach. Sąsiedztwo lasów sprzyja poprawie różnorodności biologicznej, ogranicza erozję wietrzną, wpływa korzystnie na mikroklimat i tworzy wspaniały krajobraz polno-leśny lub łąkowo-leśny . Do tych atutów należy dodać prowadzoną w gospodarstwie ekstensywną hodowlę zwierząt, z których najcenniejsze to żubry żyjące w warunkach zbliżonych do naturalnych na obszarze około 50 ha. Kolejne zwierzęta do bydło mięsne, obecnie około 200 sztuk, które stanowi główną formę produkcji gospodarstwa. Równie interesująca jest prowadzona w Instytucie ekstensywna hodowla w warunkach naturalnych trzody chlewnej. Gospodarstwo to również uprawy, z roku na rok coraz bardziej różnorodne, głównie przeznaczone na paszę dla zwierząt. Szczególnie interesująca i wiele obiecująca jest produkcja warzyw na bazie produkowanych w gospodarstwie nawozów naturalnych.

Wszystko, co jest realizowane w obrębie gospodarstwa ma swój początek i koniec w intensywnej i dogłębnej analizie literaturowej, zaś wszelkie działania nastawione są na:

-  zdobywanie i ugruntowanie wiedzy,
-  wdrażanie nowatorskich rozwiązań agrotechnicznych przy jednoczesnym stałym podnoszeniu efektywności gospodarowania,
-  zwiększanie efektywności ekonomicznej,
-  podnoszenie naturalnej produktywności wykorzystywanych gleb,
-  optymalizację wykorzystywania wody w produkcji roślinnej,
-  wyeliminowanie negatywnego wpływu produkcji roślinnej na wody gruntowe i powierzchniowe,
-  utrzymanie, a nawet poprawę naturalnej bogatej różnorodności biologicznej.

Równolegle do opisanych działań prowadzone są w naszym laboratorium badania fizyko-chemiczne jakości wody i gleby.

Ad 2. Drugi pod względem badawczym potencjał  Instytutu związany jest z wodą i ściekami, stanowią go:

• zastosowane na terenie siedziby Instytutu rozwiązania pozyskiwania wody, jej uzdatniania na cele bytowo-gospodarcze  oraz oczyszczania ścieków i powtórnego wykorzystania oczyszczonej wody. Rozwiązania te są przedmiotem trwających od ponad 10 lat badań, eksperymentów i wdrożeń.

• Zaprojektowane przez Instytut i funkcjonujące wiele lat na terenie Polski naturalne oczyszczalnie ścieków i stacje uzdatniania wody, których liczba sięga kilku tysięcy obiektów. Szczególnie w ostatnich latach przybywa rozwiązań wielofunkcyjnych jak n.p. dla ośrodka szkoleniowego w Jesionce (powiat nowosolski), gdzie zastosowano dualną kanalizację w budynku ośrodka i dwa osobne ciągi technologiczne z wykorzystaniem oczyszczonej wody do spłukiwania toalet w ośrodku i podlewania zieleni wokół ośrodka. Wszystkie te obiekty stanowią doskonałe miejsce do prowadzenia badań przy zastosowaniu metod naturalnych w zakresie uzdatniania wody oraz efektywności usuwania różnorodnych zanieczyszczeń ze ścieków. Dotyczy to przede wszystkim skuteczności usuwania zanieczyszczeń organicznych, biogennych i sanitarnych jak bakterie wirusy, grzyby i mikroorganizmy zwierzęce. Równie interesujące są możliwości śledzenia jakości wody powtórnie wykorzystywanej, co ma szczególne znaczenie ze względu na możliwości oszczędzania dobrej jakości wody wodociągowej, zamykania obiegu wody i obiegu materii.

• Wody powierzchniowe i gruntowe wokół Instytutu. Zarówno na gruntach własnych jak i w bezpośrednim sąsiedztwie występują interesujące ze względu na możliwości prowadzenia badań jeziora, naturalne odcinki rzek, cieki wodne, rowy, torfowiska. Woda występująca w wymienionych miejscach jest ściśle powiązana z ich zlewniami, które bardzo często są zagospodarowane w sposób naturalny, to znaczy są to ekstensywne łąki i pastwiska, ekstensywnie prowadzone uprawy leśne. Stwarza to możliwości prowadzenia badań dotyczących obiegu podstawowych pierwiastków jak azot, fosfor, wapń, potas, żelazo, mangan, siarka w naturalnych ekosystemach, których stale nam ubywa. Ponadto w zlewni rzeki Lińska Struga zostało założonych kilkanaście piezometrów do badania zmian  poziomu i składu wód gruntowych. Dzięki nim prowadzony jest od kilku lat stały monitoring zmian poziomu wody. Na potrzeby tych badań została zainstalowana na terenie Instytutu stacja meteorologiczna, której dane w połączeniu z obserwacją rocznych zmian poziomu wód gruntowych na obszarze różnych uprawach leśnych są źródłem wielu nowych interesujących  informacji na temat krążenia wody.

Ad 3. Trzeci potencjał badawczy dotyczy racjonalnego wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Na terenie Instytutu zainstalowane są od 10 lat ogniwa fotowoltaiczne, które stanowią główne źródło energii elektrycznej dla siedziby Instytutu. Produkcja prądu wspomagana jest przez wiatrak. Trzecim źródłem energii jest spalana biomasa, którą stanowi drewno do produkcji energii cieplnej i olej roślinny do uzupełniania niedoboru energii elektrycznej i cieplnej. Ostatnim źródłem energii wykorzystywanym na terenie Instytutu jest ponownie energia słoneczna zamieniana w kolektorach słonecznych na energię cieplną. Wszystkie elementy układu energetycznego są nieustannie monitorowane, do tego nakładają się dane pochodzące ze stacji meteorologicznej, które stanowią podstawę do oceny efektywności produkcji, magazynowania i wykorzystania energii na terenie Instytutu. Wszystko razem tworzy nowoczesny warsztat badawczy z dobrymi podstawami do poznania wad i zalet różnych lokalnych form wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych oraz zasad jej racjonalnego wykorzystania. Omawiany zakres energetyczny jest częścią opracowywanej w Instytucie koncepcji funkcjonowania budynków niezależnych, to jest posiadających tylko własne źródło energii oraz własne źródło wody z własnym systemem jej uzdatniania, oczyszczania ścieków i ponownego jej wykorzystania.